تعليم الحاسوب لغة الحيتان

في أعماق المحيط، تتبادل حيتان العنبر نقرات بأنماط تكاد تبدو آلية، دفعات سريعة يسميها الباحثون كودا. وعقوداً طويلة عوملت هذه النقرات على أنها ضجيج. أما الآن، فمشروع بحثي دولي كبير يجرّب أمراً أكثر طموحاً بكثير: تعليم الذكاء الاصطناعي أن يجد بنية، وربما معنى، داخلها.

Az óceán mélyén az ámbráscetek szinte gépiesen hangzó mintázatokban kattognak egymásnak, gyors sorozatokban, amelyeket a kutatók kódáknak neveznek. Évtizedekig egyszerű zajnak tekintették ezeket a kattanásokat. Most egy nagy nemzetközi kutatási projekt sokkal nagyravágyóbb dologra vállalkozik: megtanítani a mesterséges intelligenciát arra, hogy struktúrát, talán még jelentést is találjon bennük.

يسجّل الفريق آلاف الساعات من نقرات الحيتان بميكروفونات تحت الماء ولواصق روبوتية، ثم يغذّي بها نماذج تعلّم آلي بُنيت أصلاً لترجمة لغات بشرية غير مترابطة دون قاموس. وتشير النتائج الأولى إلى أن كودا حوت العنبر قد تركّب لبنات صغيرة كما تركّب الكلمات البشرية أصواتها، وأن بعض النقرات تتغير تغيراً دقيقاً بحسب السياق، أشبه بنبرة الصوت.

A csapat víz alatti mikrofonokkal és robotos jelölőkkel több ezer óra bálnakattanást rögzít, majd az adatokat olyan gépi tanulási modellekbe táplálja, amelyeket eredetileg egymással nem rokon emberi nyelvek fordítására építettek. A korai eredmények arra utalnak, hogy az ámbráscetek kódái ugyanúgy kombinálhatnak kis építőelemeket, ahogyan az emberi szavak hangokat kombinálnak, és úgy tűnik, néhány kattanás enyhén megváltozik a kontextustól függően, szinte mint egy hanglejtés.

لا أحد يدّعي أن هناك قاموساً كاملاً للحيتان بعد. لكن للمرة الأولى، صار لدى الباحثين فرضية حقيقية قابلة للاختبار: أن داخل تلك النقرات بنية فعلية، تنتظر الطريقة المناسبة لفكّ شفرتها.

Senki sem állítja még, hogy teljes bálnaszótára lenne. De a kutatóknak most először van egy valódi, ellenőrizhető hipotézisük: hogy valahol ezekben a kattanásokban valódi struktúra rejlik, amely a megfelelő módszerre vár, hogy feltárják.