Waarom honing van drieduizend jaar oud nog eetbaar is

Toen archeologen in negentienhonderdtweeëntwintig het graf van de Egyptische koning Toetanchamon openden, vonden ze sieraden, beelden en aardewerken potten. In sommige van die potten zat honing. Er waren drieduizend jaar verstreken sinds ze verzegeld waren. De honing erin was nog goed. Je had hem zo kunnen eten.

Dat is niet ongewoon. Honing is een van de weinige natuurlijke voedingsmiddelen ter wereld die niet bederven. Ook op veel oudere plekken zijn potten honing teruggevonden, zoals in Georgië, waar archeologen honing aantroffen in het graf van een edelvrouw van zo'n vijfduizend vijfhonderd jaar geleden. Nog steeds eetbaar. Nog steeds zoet.

De verklaring is pure scheikunde. Bacteriën hebben water nodig om te groeien, en honing bevat er bijna geen. Bijen nemen nectar, die voor ongeveer tachtig procent uit water bestaat, en dampen die in tot ongeveer zeventien procent water door met hun vleugels te wapperen in de korf. Het resultaat is een dikke, dichte vloeistof waarin vrijwel niets kan leven.

Honing is ook licht zuur, met een zuurgraad van ongeveer vier. De meeste bacteriën houden niet van zuur. Daarbovenop voegen bijen een kleine hoeveelheid van een enzym aan de nectar toe dat langzaam waterstofperoxide aanmaakt, een mild ontsmettingsmiddel. Het is dezelfde stof die je bij de drogist kunt kopen.

Drie beschermingen werken dus samen: geen water, een lage zuurgraad en een constant spoortje peroxide. Zolang honing verzegeld en droog blijft, kan hij bijna eeuwig op een plank, in een grot of in een graf liggen.

Kristalliseert je honing ooit in de pot, gooi hem dan niet weg. Verwarm hem zachtjes in een kom heet water en de kristallen lossen weer op. De honing was nooit slecht. Honing is bijna nooit slecht.