Fałszywi przyjaciele to słowa podobne w obu językach, ale o innym znaczeniu. Dla Polaków najgroźniejsze są actually (tak naprawdę, a nie aktualnie), eventually (w końcu, a nie ewentualnie), pathetic (żałosny, a nie patetyczny), receipt (paragon, a nie recepta) i chef (kucharz, a nie szef). Zdania z nimi są poprawne gramatycznie, więc nikt Cię nie poprawi.
Actually. Polskie aktualnie to currently albo at the moment, a aktualny adres to current address. Angielskie actually znaczy tak naprawdę, właściwie i często prostuje coś, co ktoś powiedział. Actually, I'm looking for a job brzmi jak sprostowanie. Chciałeś: I'm currently looking for a job.
Eventually. Polskie ewentualnie to possibly, alternatively albo if necessary. Eventually znaczy w końcu, ostatecznie, po dłuższym czasie lub kłopotach. Eventually we can meet on Tuesday brzmi tak, jakby spotkanie miało nastąpić po długich bojach. Chciałeś: Alternatively, we could meet on Tuesday.
Pathetic. Polskie patetyczny opisuje styl podniosły, przesadnie uroczysty: grandiose, pompous, overly dramatic. Angielskie pathetic znaczy żałosny, w potocznej mowie wręcz beznadziejny. Jeśli o przemówieniu prezesa powiesz His speech was pathetic, mówisz, że było żenująco słabe. Chciałeś: His speech was a bit grandiose.
Receipt. Tu splatają się trzy słowa. Polska recepta to prescription. Polski paragon to receipt. Angielskie paragon istnieje, ale znaczy wzór doskonałości, jak w a paragon of virtue. W aptece prosisz więc I have a prescription, a w sklepie Can I have a receipt, please?
Chef. Polski szef to boss albo manager. Angielskie chef to tylko kucharz, zwykle prowadzący kuchnię. Polszczyzna sama to podpowiada w wyrażeniu szef kuchni. My chef is very demanding sugeruje, że pracujesz w restauracji. Chciałeś: My boss is very demanding.
| Po polsku | Kuszące słowo | Co ono znaczy | Powiedz raczej |
|---|---|---|---|
| kolega | colleague | tylko współpracownik | friend, a z pracy colleague |
| pensja | pension | emerytura | salary, pay |
| data | data | dane | date |
| ewidencja | evidence | dowody | records, register |
| konsekwentny | consequent | wynikający z czegoś | consistent |
| prospekt | prospect | perspektywa, szansa | brochure, leaflet |
| transparent | transparent | przezroczysty, jawny | banner |
| realizować projekt | realize | głównie uświadomić sobie | carry out, deliver |
Najwięcej szkody w pracy robi pension. Zdanie My pension is too low znaczy, że masz za niską emeryturę. Chciałeś: My salary is too low. Podobnie z realize: We realized the project wielu odbiorców zrozumie jako uświadomiliśmy sobie projekt. Bezpieczniej: We delivered the project albo We completed the project.
| Po polsku | Kuszące słowo | Co ono znaczy | Powiedz raczej |
|---|---|---|---|
| kaucja | caution | ostrożność, ostrzeżenie | deposit |
| baton | baton | pałka, batuta, pałeczka sztafetowa | candy bar, chocolate bar |
| klozet | closet | szafa wnękowa (w USA) | toilet, restroom |
| apartament | apartment | w USA zwykłe mieszkanie | luxury apartment, suite |
| rewizja | revision | poprawka, wersja | search |
| smoking | smoking | palenie | tuxedo, dinner jacket |
Przy wynajmie mieszkania zapytaj How much is the deposit?, nie o caution. W hotelu w Stanach Where is the closet? to pytanie o szafę, a nie o toaletę. Z kolei I rented an apartment w amerykańskim angielskim nie brzmi luksusowo, bo apartment to po prostu mieszkanie. Jeśli chcesz podkreślić standard, powiedz a luxury apartment.
Kontrola jest przyjacielem tylko w połowie. Na lotnisku spotkasz passport control, ale kontrola biletów w pociągu to ticket inspection, a kontrola w firmie to zwykle an audit albo an inspection. Samo control znaczy przede wszystkim panowanie i sterowanie. Podobnie promocja w sklepie: produkt jest on sale albo on special offer, a promotion usłyszysz najczęściej w pracy, gdzie znaczy awans.
Lektura to nie lecture. Lecture to wykład, a w mowie potocznej także kazanie: Don't give me a lecture. Lista lektur to required reading, w Wielkiej Brytanii także set books. Akademik to dorm w Stanach lub hall of residence w Wielkiej Brytanii, a academic to naukowiec albo przymiotnik akademicki. Konkurs to competition lub contest. Angielskie concourse to hala dworca albo lotniska.
Fatalny to terrible albo awful. Fatal znaczy śmiertelny: a fatal accident to wypadek, w którym ktoś zginął, więc The weather was fatal brzmi dramatycznie i dziwnie. Sympatyczny to nice albo friendly, bo sympathetic znaczy współczujący. Ordynarny to crude albo vulgar, bo ordinary znaczy zwyczajny.
Tu nie chodzi o podobne brzmienie, tylko o dwa różne systemy nazywania dużych liczb. Polski miliard to angielskie billion. Polski bilion to angielskie trillion. Jeśli przetłumaczysz budżet w wysokości dwóch miliardów jako two milliards, nikt nie zrozumie, a jeśli przeczytasz w angielskim tekście two billion jako dwa biliony, pomylisz się tysiąckrotnie.
Samo zapamiętanie listy nie wystarcza, bo w rozmowie słowo, które brzmi znajomo, wyskakuje szybciej niż poprawne. Ucz się par całymi zdaniami, w sytuacji, w której naprawdę ich użyjesz: I'm currently working in sales, Can I have a receipt?, How much is the deposit? Powiedz każde z nich na głos kilka razy, najlepiej w rozmowie, w której ktoś zareaguje na treść, a nie tylko na formę.
Currently, at the moment albo right now. Na przykład I'm currently working from home. Słowo actually znaczy tak naprawdę lub właściwie i służy raczej do prostowania albo podkreślania: Actually, I've never been there.
Zależy od znaczenia. Gdy proponujesz inną opcję: alternatively albo or. Gdy chodzi o w razie potrzeby: if necessary albo if need be. Gdy chodzi o być może: possibly. Eventually zarezerwuj na w końcu: Eventually we found the hotel.
Tylko na kolegę z pracy. Kolega ze szkoły czy z podwórka to friend, a bliższy znajomy w swobodnej mowie to buddy w Stanach albo mate w Wielkiej Brytanii. Colleague powiedziane o przyjacielu z dzieciństwa zabrzmi oficjalnie i dziwnie.
Billion. Polski miliard to tysiąc milionów, czyli angielski billion, a polski bilion to angielski trillion. Słowo milliard w dzisiejszym angielskim praktycznie nie występuje.