Μάθε αγγλικά ξεκινώντας από τα ελληνικά σου

Συμπαθητικός και sympathetic. Για έναν άνθρωπο που σου είναι ευχάριστος, πες nice, pleasant ή likeable. Το sympathetic συνήθως περιγράφει κάποιον που δείχνει κατανόηση ή συμπόνια, ή βλέπει θετικά μια θέση. Το My manager was sympathetic when I explained the problem σημαίνει ότι ο προϊστάμενος έδειξε κατανόηση. Δεν είναι απλή περιγραφή του πόσο συμπαθητικός είναι.

Εμπάθεια και empathy. Στη σημερινή κοινή χρήση, η ελληνική εμπάθεια παραπέμπει σε εχθρική διάθεση ή προκατάληψη. Η αγγλική empathy είναι ενσυναίσθηση, η ικανότητα να καταλαβαίνεις την εμπειρία ή τα συναισθήματα του άλλου. Το She showed empathy είναι έπαινος. Για εμπαθή κριτική θα χρειαστείς, ανάλογα με το νόημα, biased criticism ή malicious criticism.

Παθητικός και pathetic. Η παθητική φωνή είναι the passive voice, όχι the pathetic voice. Το pathetic μπορεί να σημαίνει αξιολύπητος, αλλά στην καθημερινή επίκριση συχνά σημαίνει θλιβερά ανεπαρκής: a pathetic excuse, μια αξιοθρήνητη δικαιολογία. Για παθητική στάση, το passive είναι η λέξη που χρειάζεσαι.

Γυμνάσιο και gymnasium. Στη συνηθισμένη αγγλική χρήση, το gymnasium, συχνά gym, είναι χώρος γυμναστικής. Αν εξηγείς σε κάποιον τι είναι το ελληνικό γυμνάσιο, το lower secondary school αποδίδει τη βαθμίδα χωρίς να υποθέτει ότι τα σχολικά συστήματα συμπίπτουν. Το I teach at a gymnasium μπορεί να κάνει τον συνομιλητή να σκεφτεί αθλητικό χώρο.

Γραφικός και graphic. Ένα γραφικό χωριό είναι a picturesque village. Το graphic χρησιμοποιείται για γραφικά ή για πολύ παραστατικές, συχνά ωμές περιγραφές: graphic design, graphic details. Δεν είναι γενικό επίθετο για ένα όμορφο παραδοσιακό μέρος. Για τον άνθρωπο που αποκαλείς «γραφικό», χρειάζεται άλλη επιλογή, όπως eccentric, ανάλογα με τον τόνο.

Φανταστικός και fantastic. Εδώ υπάρχει πραγματική επικάλυψη: μια φανταστική βραδιά μπορεί να είναι a fantastic evening. Όμως ένας φίλος που υπάρχει μόνο στη φαντασία ενός παιδιού είναι an imaginary friend. Το a fantastic friend ακούγεται σαν έπαινος για έναν εξαιρετικό φίλο. Η παγίδα δεν είναι ότι οι λέξεις δεν ταιριάζουν ποτέ, αλλά ότι δεν ταιριάζουν σε όλες τις σημασίες.

Συνταγή και recipe. Η συνταγή μαγειρικής είναι recipe, η ιατρική συνταγή prescription, ενώ το παρόμοιο στην όψη receipt σημαίνει απόδειξη πληρωμής. Στο φαρμακείο, I have a prescription. Στο ταμείο, Could I have the receipt?. Οι διαφορετικές χρήσεις του ελληνικού «συνταγή» και η αγγλική ορθογραφική ομοιότητα δημιουργούν δύο διαφορετικές παγίδες.

Το th δεν είναι καινούριος ήχος για όλους. Το άηχο /θ/ στο thin και το ηχηρό /ð/ στο then έχουν άμεσα στηρίγματα στα ελληνικά θ και δ. Ξεκίνα από «θέλω» και «δένω» και κράτησε τον αντίστοιχο αρχικό ήχο. Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε αγγλικό th διαβάζεται έτσι: το όνομα Thomas, για παράδειγμα, αρχίζει με /t/ στις συνήθεις αγγλικές προφορές.

Το h δεν είναι χ. Η κοινή νεοελληνική έχει το υπερωικό χ του «χαρά» και μια πιο μπροστινή εκδοχή στο «χέρι», όχι ανεξάρτητο φώνημα /h/ όπως στα αγγλικά. Στο hat, άφησε τον αέρα να βγει χωρίς να στενώσεις το στόμα όπως στο χ. Αν αφαιρέσεις εντελώς τον ήχο, πλησιάζεις το at. Αν βάλεις έντονο χ, μεταφέρεις ελληνικό χαρακτηριστικό στην αγγλική λέξη.

Τα ship και sheep δεν διαφέρουν μόνο στο μήκος. Η κοινή νεοελληνική έχει πέντε βασικά φωνήεντα και δεν ξεχωρίζει λέξεις μόνο με τη διάρκεια του ίδιου φωνήεντος. Στη συμβατική βρετανική μεταγραφή, στα αγγλικά ship /ʃɪp/ και sheep /ʃiːp/, αλλάζει και η ποιότητα του φωνήεντος. Το /ɪ/ είναι πιο ανοιχτό και λιγότερο μπροστινό από το /iː/. Μην προσπαθείς να λύσεις το πρόβλημα λέγοντας απλώς ένα ελληνικό ι γρήγορα και μετά αργά.

Το ελληνικό α δεν καλύπτει όλες τις αγγλικές επιλογές. Στις συνήθεις βρετανικές και αμερικανικές προφορές, τα cat και cut έχουν διαφορετικό φωνήεν. Το /æ/ του cat είναι μπροστινό, ενώ το φωνήεν του cut, που συχνά σημειώνεται /ʌ/, είναι πιο κεντρικό. Οι ακριβείς ήχοι αλλάζουν με την προφορά, άρα σύγκρινε τις λέξεις στον ίδιο ομιλητή αντί να φτιάχνεις ελληνική μεταγραφή με α.

Το σ, το sh και το ch. Στην κοινή νεοελληνική δεν υπάρχει η ίδια φωνημική αντίθεση /s/ και /ʃ/ που ξεχωρίζει τα sip και ship. Για το /ʃ/, η στένωση γίνεται λίγο πιο πίσω από ό,τι στο σ. Το /tʃ/ του chip αρχίζει με κλείσιμο και καταλήγει σε αυτή την τριβή, όχι στο απλό ελληνικό τσ. Η κυπριακή και άλλες ποικιλίες έχουν διαφορετικό απόθεμα ήχων, επομένως αυτή η περιγραφή αφορά την κοινή νεοελληνική.

Άτονες συλλαβές. Το ότι βάζεις σωστά τον τόνο δεν σημαίνει ότι όλες οι υπόλοιπες συλλαβές κρατούν καθαρό ελληνικό φωνήεν. Στο about /əˈbaʊt/, το πρώτο φωνήεν είναι το ουδέτερο /ə/. Στα ελληνικά η άτονη συλλαβή δεν μετατρέπεται συστηματικά σε αυτόν τον ήχο. Άκου τη διαφορά ανάμεσα στο τονισμένο δεύτερο μέρος και στο σύντομο πρώτο, χωρίς να διαβάζεις το a σαν σταθερό α.

Άρθρα πριν από ονόματα, επαγγέλματα και γενικές έννοιες. Το «ο Νίκος είναι μηχανικός» γίνεται Nikos is an engineer, όχι The Nikos is engineer στη συνηθισμένη ουδέτερη χρήση. Το ελληνικό άρθρο του ονόματος δεν μεταφέρεται, αλλά το αγγλικό ενικό μετρήσιμο επάγγελμα χρειάζεται εδώ an. Αντίστοιχα, «η ζωή είναι δύσκολη» γίνεται γενικά Life is difficult, ενώ the life of a sailor αναφέρεται στη ζωή ενός ναυτικού.

Το υποκείμενο που στα ελληνικά εννοείται. «Δουλεύει στην Αθήνα» είναι πλήρης ελληνική πρόταση. Στα αγγλικά, αν μιλάς για τη Μαρία, πες She works in Athens, όχι απλώς Works in Athens σε ουδέτερο ολοκληρωμένο λόγο. Ακόμη και στο «βρέχει», χρειάζεται το τυπικό υποκείμενο: It is raining. Σύντομα μηνύματα και ανεπίσημες απαντήσεις μπορεί να έχουν ελλείψεις, αλλά δεν αποτελούν τον βασικό κανόνα σύνταξης.

«Διαβάζω» ως συνήθεια ή ως τωρινή πράξη. «Διαβάζω κάθε βράδυ» γίνεται I read every evening. «Τώρα διαβάζω» γίνεται I am reading now. Η ελληνική διάκριση «διάβαζα» και «διάβασα» βοηθά να καταλάβεις ότι έχει σημασία πώς βλέπεις μια ενέργεια, αλλά δεν δίνει αυτόματη αντιστοιχία όλων των χρόνων. Για τη στιγμή που μιλάς, το I read now δεν αποδίδει τη συνηθισμένη απάντηση στο «τι κάνεις;».

«Από» με αρχή ή διάρκεια. «Μένω εδώ από τον Μάρτιο» γίνεται I have lived here since March. «Μένω εδώ εδώ και δύο χρόνια» γίνεται I have lived here for two years. Το since δείχνει αφετηρία, το for χρονικό διάστημα. Το λάθος I live here since two years συνδυάζει τον ελληνικό ενεστώτα με τη λάθος αγγλική χρονική έκφραση.

Το «να» δεν μεταφράζεται πάντα με μία λέξη. «Θέλω να έρθεις» γίνεται I want you to come, όχι I want that you come στη συνηθισμένη αυτή δομή. Το ελληνικό «να έρθεις» δείχνει το πρόσωπο στην κατάληξη. Το αγγλικό to come δεν το δείχνει, οπότε χρειάζεται το you πριν από αυτό. Με άλλο ρήμα μπορεί να αλλάξει η σύνταξη: «προτείνω να φύγουμε» μπορεί να γίνει I suggest that we leave.

Το ελληνικό αρνητικό σύνολο δεν αντιγράφεται. «Δεν είδα κανέναν» γίνεται I didn't see anyone ή I saw nobody. Το I didn't see nobody υπάρχει σε αγγλικές διαλέκτους, αλλά δεν είναι η ουδέτερη τυπική επιλογή για αυτό το νόημα. Η διαφορά αφορά τη συγκεκριμένη σύνταξη της άρνησης, όχι απαγόρευση να υπάρχουν δύο αρνητικές λέξεις οπουδήποτε στην ίδια πρόταση.

Ερωτήσεις: ο επιτονισμός δεν αρκεί πάντα. Το «δουλεύεις εδώ;» μπορεί να διαφέρει από τη δήλωση κυρίως στον επιτονισμό. Στην ουδέτερη αγγλική ερώτηση χρειάζεσαι Do you work here?. Με το be, αλλάζει η σειρά: Are you tired?, όχι Do you are tired?. Το βοηθητικό δεν μπαίνει μηχανικά σε όλες τις ερωτήσεις.

Διάλεξε πρώτα ποια σημασία έχει η ελληνική λέξη μέσα στην πρόταση. Αυτές οι αντιστοιχίες βοηθούν περισσότερο από μια καρτέλα που δίνει μόνο ένα αγγλικό ισοδύναμο.

• καιρός: weather για τον καιρό έξω, time στο «έχω καιρό»: I have time. Το «έχω καιρό να τον δω» χρειάζεται άλλη δομή: I haven't seen him for a long time.
• χρόνος: time για διαθέσιμο χρόνο, year όταν μετράς ηλικία ή χρόνια: It takes time, αλλά three years.
• ώρα: hour για διάρκεια, time στην ερώτηση «τι ώρα είναι;»: What time is it?. «Στις πέντε» γίνεται at five, όχι at five hours.
• σπίτι: house για το κτίριο, home για τον τόπο όπου μένεις. Ένα διαμέρισμα είναι κι αυτό home. «Πάω σπίτι»: I'm going home, χωρίς to.
• δουλειά: work για εργασία γενικά, job για θέση ή συγκεκριμένη δουλειά: I'm looking for a job, αλλά I have a lot of work.
• χέρι: hand για το μέρος πέρα από τον καρπό, arm για το τμήμα ως τον ώμο. «Σήκωσε το χέρι σου» μπορεί να είναι Raise your hand, ενώ κάταγμα στο μπράτσο είναι a broken arm.
• πόδι: leg ή foot. Το παπούτσι μπαίνει στο foot, ο μηρός ανήκει στο leg. «Μου πάτησε το πόδι»: He stepped on my foot.
• μαθαίνω: learn όταν αποκτώ γνώση, find out όταν πληροφορούμαι κάτι, teach στο «της μαθαίνω ελληνικά»: I'm teaching her Greek.
• κλείνω: close μια πόρτα, turn off το φως, book δωμάτιο: Close the door, turn off the light, book a room.
• βάζω: put ένα αντικείμενο κάπου, put on ένα ρούχο, add αλάτι στο φαγητό. Το «βάλε το παλτό σου» είναι Put on your coat, όχι απλώς Put your coat.